Cả làng đứng làm quân cờ, đám cưới kéo dài ba ngày
Vì sao người xưa quan niệm "chọn ngày là chọn cả đời"?
Trong văn hóa cổ truyền, lễ ăn hỏi không đơn thuần là thủ tục mà là lời tuyên bố chính thức trước hai họ. Theo tư liệu dân gian, nghi thức này có nguồn gốc từ phong tục "hỏi vợ" của cư dân nông nghiệp lúa nước, được ghi nhận trong các bộ sử cổ như "Lĩnh Nam chích quái" và các gia lễ thời Lê – Nguyễn. Sau lễ ăn hỏi, đôi trai gái được coi như đã thành vợ thành chồng theo luật tục, vì vậy ngày lành tháng tốt được xem như nền móng cho toàn bộ cuộc sống hôn nhân sau này.
Mâm lễ vật truyền thống gồm những gì và ẩn chứa ý nghĩa ra sao?
Trong lễ ăn hỏi, xôi gấc luôn giữ vị trí trung tâm bởi màu đỏ thắm tự nhiên từ màng hạt gấc chứa sắc tố carotenoid (chủ yếu là lycopene). Màu đỏ trong văn hóa Á Đông là biểu tượng của lửa, mặt trời, mang đến phồn vinh và may mắn. Hạt gấc tròn, bám chặt vào nhau tượng trưng cho sự gắn kết bền chặt, không chia lìa. Mâm lễ vật còn có trầu cau, rượu, trà – tất cả tượng trưng cho lòng thành của hai họ đối với tổ tiên. Người xưa quan niệm ăn xôi gấc trong ngày cưới sẽ giúp đôi uyên ương "đỏ số, hồng duyên", công việc hanh thông.
Vì sao người xưa đồ xôi vào sáng sớm và kiêng dùng phẩm màu?
Theo cách truyền thống, người ta phải chọn những quả gấc chín già, vỏ ngoài căng mọng, gai nở to. Bí quyết của người xưa là ngâm gạo nếp cái hoa vàng với nước gấc tươi và một chút rượu trắng để màu lên đều, thơm hơn, tuyệt đối không dùng phẩm màu hóa học. Xôi được đồ bằng chõ hoặc nồi đồng, hấp hơi trên lửa vừa. Người xưa thường đồ xôi vào sáng sớm ngày cưới vì xôi nóng hổi mới dẻo, thơm và đẹp mắt. Cả nhà trai, nhà gái cùng nhau sắp lễ, tạo nên không khí ấm cúng, đoàn kết – đó cũng là cách để hai họ gắn bó trước thềm hôn lễ.