Đánh chuyền — 10 que và quả cà

Tuổi thơ của mẹ với những que tre

Mẹ tôi sinh ra ở một làng quê Bắc Bộ, nơi những chiều hè oi ả, tiếng ve kêu râm ran, lũ trẻ con trong xóm thường tụ tập dưới gốc cây đa đầu làng để chơi đánh chuyền. Trò chơi dân gian ấy gắn liền với tuổi thơ của mẹ, với những que tre vót nhẵn và quả cà bằng vải vụn.

Mẹ kể rằng ngày ấy, mỗi đứa trẻ đều tự tay làm bộ đồ chơi cho riêng mình. Que đánh chuyền được làm từ cành tre già, vót tròn, dài chừng gang tay, đủ 10 que. Quả cà được khâu từ những mảnh vải thừa, bên trong nhồi cát hoặc hạt mít, vừa nặng vừa tròn, nảy đều trên mặt đất.

Luật chơi mười bàn

Đánh chuyền có 10 bàn, mỗi bàn là một thử thách khác nhau. Mẹ thuộc lòng từng bước:

Bàn 1 (Một): Tung quả cà lên cao, tay nhanh nhặt 1 que, rồi đỡ quả cà. Cứ thế cho đến hết 10 que.

Bàn 2 (Đôi): Mỗi lần tung quả cà, nhặt 2 que một lúc.

Bàn 3 (Ba): Nhặt 3 que, rồi 3 que, rồi 4 que.

Bàn 4 (Bốn): Nhặt 4 que, rồi 3 que, rồi 3 que.

Bàn 5 (Năm): Nhặt 5 que, rồi 5 que.

Bàn 6 (Sáu): Nhặt 6 que, rồi 4 que.

Bàn 7 (Bảy): Nhặt 7 que, rồi 3 que.

Bàn 8 (Tám): Nhặt 8 que, rồi 2 que.

Bàn 9 (Chín): Nhặt 9 que, rồi 1 que.

Bàn 10 (Mười): Nhặt cả 10 que một lần.

Ai làm rơi quả cà hoặc động vào que khác khi nhặt là mất lượt. Trò chơi đòi hỏi sự khéo léo, nhanh nhẹn và tập trung cao độ.

Những kỷ niệm không quên

Mẹ nhớ nhất là lần mẹ chơi đến bàn 9, tay run run vì hồi hộp. Quả cà tung lên, mẹ nhặt 9 que, nhưng khi đỡ quả cà, nó lại rơi trúng tay mẹ rồi lăn đi. Cả đám bạn cười ồ lên, mẹ cũng cười, dù trong lòng tiếc nuối.

Có những buổi chiều, mẹ chơi đến tối mịt, mẹ gọi về mà không chịu về. Bà ngoại phải ra tận gốc đa lôi mẹ về, trên tay vẫn còn cầm bộ que chuyền.

Ý nghĩa sâu xa

Đánh chuyền không chỉ là trò chơi giải trí. Nó rèn luyện sự khéo léo của đôi tay, khả năng phối hợp mắt và tay, tính kiên nhẫn và sự tập trung. Mỗi bàn chơi là một thử thách tăng dần, dạy cho trẻ em biết vượt qua khó khăn từng bước một.

Ngày nay, trẻ em thành phố ít biết đến trò chơi này. Mẹ thường lấy bộ que chuyền cũ ra, chỉ cho cháu chơi. Những que tre đã ngả màu nâu, quả cà đã sờn vải, nhưng trong mắt mẹ, đó là cả một bầu trời tuổi thơ.

Bài viết tổng hợp theo quan niệm dân gian, mang tính tham khảo.