Có 6 ngày vàng mỗi tháng, vì sao người Việt vẫn "chọn ngày" trước việc lớn?
Vì sao người Việt coi trọng việc xem ngày tốt trước các quyết định quan trọng?
Người Việt xem việc chọn ngày lành tháng tốt là cách để "xin" sự thuận lợi từ trời đất trước những việc hệ trọng như ký kết hợp đồng, khởi công hay cưới hỏi. Theo quan niệm dân gian, mỗi tháng âm lịch có 6 ngày Hoàng Đạo được cho là có năng lượng tích cực, phù hợp để khởi sự công việc. Việc chọn đúng ngày tốt được tin là giúp công việc hanh thông, tránh được rủi ro, trong khi ngày xấu có thể mang lại điều không may. Đây không chỉ là thói quen mà đã trở thành một nét văn hóa tâm linh ăn sâu vào tiềm thức, thể hiện sự cẩn trọng và mong cầu những điều tốt đẹp nhất cho tương lai.
Ngày Hoàng Đạo và Hắc Đạo được xác định như thế nào?
Theo thuyết Âm Dương Ngũ Hành và Thiên Can Địa Chi, mỗi tháng âm lịch có 12 ngày được phân chia thành 6 ngày Hoàng Đạo (tốt) và 6 ngày Hắc Đạo (xấu), luân phiên theo chu kỳ 12 ngày. Người xưa tin rằng mỗi ngày có một vị "thần" cai quản, được gọi là Thập nhị trực (12 trực). Sáu trực thuộc Hoàng Đạo gồm Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp — tốt cho khởi sự, cầu tài, hôn nhân. Sáu trực còn lại thuộc Hắc Đạo gồm Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế — được xem là xấu, nên tránh việc lớn. Quy tắc tính bắt đầu từ ngày đầu tiên của tháng có Địa Chi trùng với Địa Chi tháng, gọi là ngày Kiến (Hoàng Đạo), sau đó cứ hai ngày tiếp theo sẽ xen kẽ một Hoàng Đạo và một Hắc Đạo.
Ngoài Hoàng Đạo, còn những ngày nào cần tránh khi làm việc lớn?
Bên cạnh việc chọn ngày Hoàng Đạo, người Việt còn đặc biệt tránh các ngày được coi là xấu như Tam Tai, Sát Chủ, Thụ Tử, Hắc Đạo hay Trùng Tang. Tam Tai là khái niệm về 3 năm liên tiếp gặp vận hạn theo chu kỳ 12 năm, mỗi con giáp có những năm Tam Tai khác nhau cần tránh ký hợp đồng lớn. Ngoài ra, các ngày Nguyệt kỵ (mùng 5, 14, 23 âm lịch) hay ngày Tam nương cũng được cho là dễ gặp trắc trở. Dân gian còn kiêng cắt tóc vào đầu tháng vì tin rằng "đầu tháng cắt tóc là cắt đi tài lộc, may mắn của cả tháng". Việc xem ngày cũng dựa trên 60 Hoa Giáp (10 Can × 12 Chi), trong đó các tổ hợp như Giáp Tý, Ất Mão hay Bính Ngọ được ưa chuộng vì mang ý nghĩa khởi đầu mạnh mẽ, ổn định hay thành công nhanh.