Lễ hội Katê Chăm 2026 ở tháp Pô Sah Inư có gì đặc sắc

Katê là Tết lớn nhất của người Chăm Bàlamôn

Theo Báo Lâm Đồng, Tết Katê là Tết cổ truyền của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn, diễn ra vào ngày 1/7 Chăm lịch hằng năm, thường rơi vào khoảng tháng 10 dương lịch. Năm 2026, Tết Katê được tổ chức thành lễ hội kéo dài 4 ngày, từ 9 đến 12/10.

Đây là dịp tưởng nhớ các vị vua, thần linh, tổ tiên và những người có công với cộng đồng, đồng thời gửi gắm ước vọng cuộc sống bình an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Ông Tôn Thiện San, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng nhấn mạnh, Lễ hội Katê là lễ hội truyền thống tiêu biểu, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Chăm Bàlamôn, đồng thời là không gian gặp gỡ, trao truyền những giá trị truyền thống từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Năm 2026, lễ hội mang chủ đề “Lễ hội Katê, Bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản văn hóa Chăm”, hướng đến việc đưa Katê trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của địa phương và khuyến khích cộng đồng tham gia gìn giữ di sản.

4 ngày hội ở tháp Pô Sah Inư có những gì

Hai ngày đầu, 9 và 10/10, các hoạt động chính diễn ra tại Di tích tháp Pô Sah Inư, phường Phú Thủy. Ngày 9/10 mở màn với hội thi thổi kèn Saranai, phần thi trang trí lễ vật trên Thônla và Cổ bồng dâng tế nữ thần Pô Sah Inư, nghi lễ Cầu an tại tháp A, nghi thức múa mừng thỉnh mời thần linh và chương trình giao lưu nghệ thuật dân gian Chăm.

Sáng 10/10, lễ hội chính thức khai mạc với sự tham dự của lãnh đạo tỉnh, chức sắc tôn giáo và đông đảo người dân, du khách. Điểm nhấn là nghi lễ nghinh rước y trang nữ thần Pô Sah Inư từ sân lễ lên tháp chính, tiếp đó là các nghi thức mở cửa tháp, tắm bệ thờ Linga-Yoni, mặc trang phục cho thần và Đại lễ cúng tạ ơn nữ thần Pô Sah Inư, các vị thần linh, ông bà, tổ tiên. Chiều cùng ngày, người dân và du khách hòa mình vào các trò chơi dân gian như đội nước vượt chướng ngại vật, bịt mắt đập niêu.

Ngày 11 và 12/10, không gian lễ hội chuyển về Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm ở xã Bắc Bình với nghi lễ cúng mừng Katê theo tập tục truyền thống, hội thi viết chữ Chăm, trò chơi dân gian, trình diễn nghề thủ công như dệt thổ cẩm, làm gốm, giới thiệu ẩm thực truyền thống với bánh gừng và chương trình văn nghệ dân gian Chăm. Triển lãm chuyên đề về di sản văn hóa Chăm với 100 hiện vật tiêu biểu giúp du khách tiếp cận sâu hơn lịch sử, phong tục và đời sống của cộng đồng.

Ý nghĩa 3 nghi lễ thiêng nhất

Nghinh rước y trang nữ thần Pô Sah Inư là nghi lễ mở đầu và thiêng liêng nhất. Y trang là những tấm vải quý được chuẩn bị công phu, rước lên tháp A để mặc cho nữ thần, thể hiện lòng tôn kính của cộng đồng đối với nữ thần mà ngôi tháp mang tên.

Nghi thức tắm bệ thờ Linga-Yoni, bộ phận thiêng nhất của tháp, bằng nước pha thảo mộc thơm, sau đó mặc trang phục mới cho bệ thờ, tượng trưng cho sự thanh tẩy và làm mới năng lượng, trước khi cộng đồng dâng lễ vật tạ ơn.

Đại lễ cúng tạ ơn khép lại phần lễ với lễ vật đầy đặn dâng nữ thần Pô Sah Inư, các vị thần linh, ông bà, tổ tiên, gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, mùa màng bội thu. Theo quan niệm của cộng đồng, mỗi nghi thức đều gắn với phong tục truyền thống, phản ánh đời sống tín ngưỡng đã được cộng đồng gìn giữ lâu đời.

Ăn gì, xem gì ngoài phần lễ

Phần hội là dịp thưởng thức ẩm thực Chăm với món bánh gừng truyền thống, chiếc bánh vàng óng thơm vị gừng, chỉ xuất hiện trong dịp lễ Tết, cùng nhiều món ngon dân dã khác của cộng đồng. Nếu yêu thích bánh truyền thống trong các dịp lễ, bạn có thể tìm hiểu thêm về bánh ít, bánh dày trong mâm cỗ Việt.

Du khách còn được xem nghệ nhân trình diễn dệt thổ cẩm và làm gốm, hai nghề thủ công truyền thống lâu đời của người Chăm, thử sức với hội thi viết chữ Chăm, trò chơi dân gian và lắng nghe tiếng kèn Saranai, trống Paranưng rộn rã suốt những ngày hội.

Triển lãm 100 hiện vật di sản văn hóa Chăm, từ trang phục, nhạc cụ đến đồ gốm cổ, mang đến cái nhìn toàn cảnh về đời sống và nghệ thuật của một cộng đồng có bề dày lịch sử hơn nghìn năm. Xem thêm góc nhìn về mối liên hệ giữa lịch cổ và lễ hội Chăm để hiểu thêm chiều sâu văn hóa của cộng đồng này.

Muốn dự Katê năm sau, cần biết gì

Tết Katê theo Chăm lịch rơi vào khoảng tháng 10 dương lịch hằng năm, nhưng thời gian và chương trình cụ thể do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Đồng công bố trước lễ hội vài tuần. Du khách có ý định dự lễ nên theo dõi thông tin từ cơ quan này hoặc các trang du lịch địa phương từ đầu tháng 9.

Điểm hẹn chính là Di tích tháp Pô Sah Inư ở phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng, một trong những cụm tháp Chăm cổ còn nguyên vẹn và đẹp nhất miền Trung, cùng Trung tâm Trưng bày văn hóa Chăm ở xã Bắc Bình. Muốn tìm hiểu sâu hơn về vùng đất này trước chuyến đi, bạn có thể tham khảo bản đồ văn hóa Lâm Đồng hoặc dạo qua chuyên mục lễ hội Việt của Lịch Lành để lên lịch trình các mùa lễ trong năm.