Mùng 5 tháng 5: Ngày "diệt sâu bọ" mà người Việt vẫn giữ trọn

Vì sao Tết Đoan Ngọ được gọi là ngày diệt sâu bọ?

Theo quan niệm dân gian, thời điểm chuyển mùa khiến cơ thể con người dễ sinh bệnh tật do sâu bọ, côn trùng phát triển mạnh. Người xưa tin rằng ăn các món đặc trưng vào ngày này sẽ giúp tiêu diệt ký sinh trùng trong cơ thể, bảo vệ sức khỏe. Nghi thức quan trọng nhất là ăn cơm rượu nếp khi còn đói, vì rượu nếp lên men có tính ấm, cay, giúp "đánh bay" sâu bọ trong bụng. Trẻ em cũng được ăn một ít, có thể pha loãng với nước đường.

Sau khi ăn cơm rượu, người xưa thường làm gì?

Người dân đi hái các loại lá thơm như lá bưởi, lá sả, hương nhu, tía tô, kinh giới… đem về nấu nước xông hoặc tắm. Lá xông có tinh dầu, giúp khử trùng, xua đuổi côn trùng và làm sạch cơ thể. Ngoài ra, các gia đình còn ăn trái cây chua như mận, vải, chôm chôm để kích thích tiêu hóa, uống một chén rượu ngâm nhỏ buổi sáng, treo lá ngải cứu trước cửa nhà để trừ tà và đuổi muỗi, cùng với tắm nước lá thơm giữ vệ sinh cơ thể.

Ý nghĩa sâu xa của Tết Đoan Ngọ là gì?

Tết Đoan Ngọ không chỉ là dịp diệt sâu bọ theo nghĩa đen mà còn là thời điểm chăm sóc sức khỏe, thanh lọc cơ thể sau mùa đông dài. Người xưa quan niệm "sâu bọ" trong người cần được loại bỏ để đón mùa hè khỏe mạnh. Phong tục này thể hiện triết lý sống hài hòa với thiên nhiên, biết tận dụng cây cỏ quanh mình. Dù cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình vẫn duy trì Tết Đoan Ngọ với cơm rượu, trái cây mùa hè và nước lá xông, như một nét đẹp văn hóa nhắc nhở con cháu về truyền thống uống nước nhớ nguồn.