Người xưa chọn ngày cưới: "Nên duyên" còn khó hơn cả việc chọn đất

Vì sao người xưa coi trọng việc chọn ngày cưới hỏi đến vậy?

Người xưa quan niệm hôn nhân là việc trọng đại của đời người, đánh dấu sự gắn kết giữa hai dòng họ, không chỉ là chuyện riêng của đôi trai gái. Theo tư liệu dân gian, lễ ăn hỏi có nguồn gốc từ phong tục "hỏi vợ" của cư dân nông nghiệp lúa nước, được ghi nhận trong các bộ sử cổ như "Lĩnh Nam chích quái" và các gia lễ thời Lê – Nguyễn. Chọn ngày lành tháng tốt được xem như cách để xin phép trời đất, tổ tiên chứng giám cho một khởi đầu viên mãn, tránh những điềm gở có thể ảnh hưởng đến hạnh phúc lứa đôi sau này.

Việc chọn ngày cưới xưa nay đã thay đổi ra sao?

Trong xã hội xưa, lễ ăn hỏi còn mang tính pháp lý, bởi sau khi ăn hỏi, đôi trai gái được coi như đã thành vợ thành chồng theo luật tục. Nghi thức này phát triển mạnh dưới thời Lê – Trịnh và đến thời Nguyễn đã trở thành một phần không thể thiếu, được ghi chép trong sách "Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ". Ngày nay, việc chọn ngày cưới vẫn được duy trì ở hầu hết các vùng miền, nhưng có những biến đổi nhất định. Nhiều đôi trẻ hiện đại kết hợp giữa việc xem tuổi, chọn ngày theo lịch âm với việc xem xét lịch làm việc, điều kiện kinh tế và sự thuận tiện của hai bên gia đình.

Những yếu tố nào quyết định một ngày cưới được xem là "đẹp"?

Việc chọn ngày cưới truyền thống phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi của cô dâu, chú rể, ngày sinh của bố mẹ hai bên và cả hướng nhà. Lễ vật nhà trai mang sang cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng, thường là số lẻ (5, 7, 9), nhưng khi tính cả nhà trai và lễ vật thì thành số chẵn mang ý nghĩa "có đôi có cặp". Các lễ vật như trầu cau, chè, rượu, bánh cốm… mang đậm dấu ấn văn hóa nông nghiệp, tượng trưng cho mong ước no ấm, hạnh phúc, sinh sôi. Ngày nay, nhiều gia đình vẫn nhờ các thầy phong thủy hoặc người cao tuổi trong họ xem giúp, nhưng quyết định cuối cùng thường dựa trên sự đồng thuận của cả hai bên.