Tết Đoan Ngọ chỉ có một ngày nhưng người Việt ăn cơm rượu nếp và tắm lá thơm suốt mùa hè

Tết Đoan Ngọ là ngày gì mà ai cũng nhắc ăn cơm rượu?

Theo quan niệm dân gian, Tết Đoan Ngọ rơi vào mùng 5 tháng 5 âm lịch, còn gọi là ngày diệt sâu bọ. Đây là thời điểm chuyển mùa, cơ thể con người dễ sinh bệnh tật do sâu bọ và côn trùng phát triển mạnh. Người xưa tin rằng ăn các món đặc trưng trong ngày này sẽ giúp tiêu diệt ký sinh trùng trong cơ thể và bảo vệ sức khỏe. Vì thế, dù cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình vẫn duy trì nếp cũ. Cơm rượu, trái cây mùa hè và nước lá xông vẫn được chuẩn bị như một nét đẹp văn hóa nhắc con cháu nhớ truyền thống.

Vì sao phải ăn cơm rượu nếp vào sáng sớm ngày mùng 5?

Đây là nghi thức quan trọng nhất của Tết Đoan Ngọ. Sáng sớm mùng 5, mọi người thức dậy và ăn cơm rượu nếp khi còn đói. Rượu nếp lên men có tính ấm, cay, theo dân gian giúp đánh bay sâu bọ trong bụng. Thường có hai loại là cơm rượu trắng từ nếp cái hoa vàng ủ men, dẻo thơm, và cơm rượu đỏ từ nếp than hoặc nếp cẩm thêm màu tự nhiên. Trẻ em cũng được ăn một ít, có thể pha loãng với nước đường. Người xưa còn ăn kèm vài lát gừng để tăng tính ấm nóng.

Sau khi ăn cơm rượu, người Việt làm gì để diệt sâu bọ?

Sau khi ăn cơm rượu, người dân đi hái các loại lá thơm như lá bưởi, lá sả, hương nhu, tía tô, kinh giới. Đem về nấu nước xông hoặc tắm. Lá xông có tinh dầu, giúp khử trùng, xua đuổi côn trùng và làm sạch cơ thể. Ngoài ra còn nhiều phong tục khác như ăn trái cây chua gồm mận, vải, chôm chôm để kích thích tiêu hóa, uống một chén nhỏ rượu ngâm buổi sáng, treo lá ngải cứu trước cửa nhà để trừ tà đuổi muỗi, và tắm nước lá thơm giữ vệ sinh. Tất cả tạo thành một nghi thức tẩy uế từ trong ra ngoài.

Ý nghĩa sâu xa của Tết Đoan Ngọ không chỉ là diệt sâu bọ theo nghĩa đen. Đây còn là thời điểm chăm sóc sức khỏe, thanh lọc cơ thể sau mùa đông dài. Người xưa quan niệm sâu bọ trong người cần được loại bỏ để đón mùa hè khỏe mạnh. Phong tục này thể hiện triết lý sống hài hòa với thiên nhiên, biết tận dụng cây cỏ quanh mình. Trong tín ngưỡng dân gian, giờ Ngọ từ 11h đến 13h là thời điểm mặt trời ở đỉnh cao, dương khí mạnh nhất, được cho là có thể giúp diệt trừ ký sinh trùng. Nhiều gia đình vẫn giữ thói quen dâng cơm rượu lên bàn thờ trước giờ Ngọ rồi cả nhà cùng thưởng thức. Mâm cúng thường có cơm rượu, hoa quả mùa hè như mận, vải, đào, đôi khi thêm bánh trôi và chè kê. Những nội dung trên là tổng hợp theo quan niệm dân gian Việt Nam, mang tính tham khảo. Bạn đọc nên kiểm chứng thông tin với nguồn chính thống hoặc cơ quan chức năng khi cần dùng cho mục đích cụ thể.