Tết Đoan Ngọ mùng 5 tháng 5 âm lịch và những ngày lễ bạn dễ quên

Tết Đoan Ngọ mùng 5 tháng 5 âm lịch là ngày gì?

Theo quan niệm dân gian, Tết Đoan Ngọ diễn ra vào mùng 5 tháng 5 âm lịch, còn được gọi là ngày "diệt sâu bọ". Vào thời điểm chuyển mùa, cơ thể con người dễ sinh bệnh tật do sâu bọ và côn trùng phát triển mạnh. Người xưa tin rằng ăn các món đặc trưng trong ngày này sẽ giúp tiêu diệt ký sinh trùng trong cơ thể và bảo vệ sức khỏe. Đây là một trong những ngày lễ quan trọng theo lịch âm của người Việt.

Người ta ăn gì và làm gì trong ngày Tết Đoan Ngọ?

Nghi thức quan trọng nhất là ăn cơm rượu vào sáng sớm mùng 5 khi còn đói. Rượu nếp lên men có tính ấm, cay, theo dân gian giúp "đánh bay" sâu bọ trong bụng. Có hai loại phổ biến là cơm rượu trắng làm từ nếp cái hoa vàng ủ men, dẻo thơm, và cơm rượu đỏ làm từ nếp than hoặc nếp cẩm với màu tự nhiên. Trẻ em cũng được ăn một ít, có thể pha loãng với nước đường.

Sau khi ăn cơm rượu, người dân đi hái các loại lá thơm như lá bưởi, lá sả, hương nhu, tía tô, kinh giới để nấu nước xông hoặc tắm. Lá xông có tinh dầu, giúp khử trùng, xua đuổi côn trùng và làm sạch cơ thể. Nhiều gia đình còn ăn trái cây chua như mận, vải, chôm chôm để kích thích tiêu hóa, uống một chén rượu nhỏ buổi sáng, treo lá ngải cứu trước cửa nhà để trừ tà và đuổi muỗi.

Vì sao phong tục này vẫn được duy trì đến ngày nay?

Tết Đoan Ngọ không chỉ là dịp diệt sâu bọ theo nghĩa đen, mà còn là thời điểm chăm sóc sức khỏe và thanh lọc cơ thể sau mùa đông dài. Người xưa quan niệm "sâu bọ" trong người cần được loại bỏ để đón mùa hè khỏe mạnh. Phong tục này thể hiện triết lý sống hài hòa với thiên nhiên và biết tận dụng cây cỏ quanh mình.

Dù cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình vẫn duy trì Tết Đoan Ngọ với cơm rượu, trái cây mùa hè và nước lá xông. Đây là nét đẹp văn hóa, nhắc nhở con cháu về truyền thống uống nước nhớ nguồn, biết trân trọng sức khỏe và thiên nhiên. Bên cạnh đó, theo tư liệu dân gian, một số ngày lễ khác cũng gắn với lịch âm như vía Thần Tài vào mùng 10 tháng Giêng và vía Thổ Địa thường là mùng 2 tháng 2 âm lịch.

Những phong tục này mang tính tham khảo từ quan niệm dân gian Việt Nam. Bạn đọc nên kiểm chứng thông tin với cơ quan chức năng hoặc người am hiểu văn hóa địa phương nếu có nhu cầu tìm hiểu sâu hơn.