Ngày 3/6: Ngày này năm xưa có sự kiện gì?

Từ thời phong kiến đến thời hiện đại, ngày 3/6 chứng kiến những sự kiện tưởng chừng không liên quan nhưng đều để lại dấu ấn sâu đậm: một cuộc khủng hoảng chính trị - tôn giáo, một tờ báo văn hóa danh tiếng và một bậc minh quân của nhà Trần.

1963Vụ tấn công hóa học vào Phật tử tại Huế

Ngày 3/6/1963, binh sĩ Quân đội Việt Nam Cộng hòa dùng lựu đạn hơi cay ném vào đoàn Phật tử đang cầu nguyện tại cầu Bến Ngự, Huế, khiến 67 người nhập viện vì bỏng và khó thở. Cuộc biểu tình nằm trong làn sóng phản đối chính sách phân biệt đối xử tôn giáo của chính quyền Tổng thống Ngô Đình Diệm. Sự việc gây chấn động dư luận quốc tế, khiến Hoa Kỳ cảnh báo ngừng viện trợ cho chính quyền Diệm. Điều tra sau đó xác định chất hóa học phát ra từ những quả lựu đạn hơi cay cũ của Pháp. Biến cố làm gia tăng làn sóng phản kháng, dẫn tới Thông cáo chung giữa chính quyền và Phật giáo, nhưng các thỏa thuận không được thực thi và vài tháng sau, ông Diệm bị lật đổ trong đảo chính quân sự.

Nguồn: Wikipedia tiếng Việt (Vụ tấn công hóa học tại Huế); Niên lịch Việt Nam

1941Tạp chí Tri Tân ra số đầu tiên tại Hà Nội

Ngày 3/6/1941, Tạp chí "Tri Tân" ra số đầu tiên tại Hà Nội. Đây là tuần báo chuyên khảo cứu về văn hóa và lịch sử dân tộc, quy tụ nhiều học giả có tên tuổi đương thời như Hoa Bằng, Nguyễn Tường Phượng, Nguyễn Văn Huyên. Trong bối cảnh đất nước đang mất chủ quyền, "Tri Tân" theo đuổi tôn chỉ nghiên cứu, phát huy văn hóa cổ truyền của dân tộc, góp phần hun đúc tinh thần yêu nước qua tri thức lịch sử. Tờ báo tồn tại cho đến khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công. "Tri Tân" được xem là một trong những tạp chí học thuật có giá trị nhất của Việt Nam đầu thế kỷ XX, để lại di sản nghiên cứu quý báu cho hậu thế.

Nguồn: Niên lịch Việt Nam (nienlich.vn)

1290Vua Trần Thánh Tông (Trần Hoảng) qua đời

Ngày 3/6/1290, vua Trần Hoảng, miếu hiệu Trần Thánh Tông, qua đời ở tuổi 50. Ông là vị vua thứ hai của nhà Trần, sinh ngày 13/10/1240 tại làng Tức Mạc, phủ Thiên Trường (Nam Định). Sau 21 năm ở ngôi, ông truyền ngôi cho con là Trần Nhân Tông rồi làm Thái thượng hoàng. Trong hai cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai và thứ ba, ông cùng vua con lãnh đạo quân dân Đại Việt giành thắng lợi vẻ vang. Về sau, ông về Bắc cung tu Phật, chuyên tâm soạn kinh sách Phật và để lại nhiều tác phẩm như Di hậu lục, Thiền tông liễu ngộ ca cùng nhiều bài thơ được chép trong Đại Việt sử ký toàn thư và Việt âm thi tập.

Nguồn: Niên lịch Việt Nam (nienlich.vn)